Grammar Jungle / Kielioppiviidakko / Джунгли финской грамматики

As you probably have already noticed, Finnish grammar is quite unique and most likely very different from other languages you’ve learnt before. In Gimara we compare Finnish grammar to Finnish society: we have a rule and then we obey it, no exceptions. However living in grammatical or very rule-based environment can be rather exhausting. So here are some tips how to survive in Finnish grammar jungle without loosing your mind.

Kuten olet jo ehkä huomannut, suomen kielioppi on melko ainutlaatuinen ja todennäköisesti hyvin erilainen kuin muut oppimasi kielet. Gimarassa vertaamme suomen kielioppia suomalaiseen yhteiskuntaan: meillä on sääntö ja me noudatamme sitä, ei poikkeuksia. Kuitenkin grammaattisessa tai hyvin sääntöpohjaisessa ympäristössä eläminen voi olla varsin väsyttävää. Tässä muutamia vinkkejä, miten selvitä suomen kielioppiviidakossa menettämättä järkeään.

Как вы, наверное, уже заметили, грамматика финского языка уникальна в своем роде и очевидно отличается от грамматики тех языков, которые вы изучали ранее. «Гимара» проводит параллели между финским языком и финским обществом: если у нас есть правило – то мы неукоснительно соблюдаем его, без всяких исключений. Однако согласитесь, что следовать правилам как в грамматике, так и в жизни, порой бывает довольно утомительно. Итак, вот несколько советов для тех, кто хочет выжить в джунглях финской грамматики и при этом не сойти с ума!

boy-407592_960_720.jpg

In Finnish it is important to listen to the question. In the beginning of your language learning other people usually ask and you just answer. In the question word we usually give you a hint about the grammar that you should follow in your answer. For example if I ask you: Mistä sä pidät, you should answer: suklaasta, kesästä, sinusta

Suomeksi on erittäin tärkeää kuunnella kysymys. Kielen oppimisen alussa, yleensä toiset ihmiset kysyvät ja sinä vastaat. Kysymyssanassa annamme jo vihjeen kieliopista, jota sinun tulisi seurata vastauksessa. Esimerkiksi jos kysyn sinulta mistä sä pidät, sinun pitäisi vastata: suklaasta, kesästä, sinusta

В финском языке очень важно слушать вопрос. Когда вы только начинаете изучать язык, обычно это происходит таким образом: вас – спрашивают, вы – отвечаете. Обычно в вопросительном слове уже содержится подсказка, указывающая на грамматическую форму, которая должна быть использована в ответе. Например, если я спрошу вас: «Mistä sä pidät?» (что вы любите?), вам следует оветить: «Suklaasta, kesästä, sinusta…» (шоколад, лето, тебя).

Now I try to explain in nutshell how Finnish question words work. Obviously the life in the jungle is not always this simple but let’s concentrate first on staying alive.

Nyt yritän kertoa pähkinänkuoressa, miten suomen kysymyssanat toimivat. Tietenkään elämä viidakossa ei aina ole niin yksinkertaista, mutta keskitytään ensin pysymään hengissä.

Сейчас я постараюсь объяснить, как «работают» вопросительные слова в финском языке. Очевиден тот факт, что жизнь в джунглях полна сложностей, я предлагаю вам сделать несколько шагов для того, чтобы успешно выжить.

Step one:
You need to learn (like in any language) the basic questions: mikä (what), kuka (who), milloin/koska (when), millainen (what kind of), missä (where), miksi (why). This is very good start already.

Askel yksi:
Sinun täytyy oppia (kuten missä tahansa kielessä) peruskysymykset: mikä, kuka, milloin/koska, millainen, missä, miksi. Tämä on jo hyvä alku.

Шаг первый:
Вам необходимо выучить (это общее правило при изучении любого языка) основные вопросительные слова: mikä (что), kuka (кто), milloin/koska (когда), millainen (какой), missä (где), miksi (почему).

step-780896__340.jpg

Step two: 
You need to accept that these words have different forms, so the same question in English (where) has three different forms in Finnish: missä, mistä and mihin/minne? Mikä (what) can be also mitä, minkä, millä, miltä, mille, mitkä. For your comfort there is a logics behind but you need to accept the fact that Finnish words work like a locomotive – we add cars to it to use it in different functions.

Askel kaksi:
Sinun täytyy hyväksyä, että näillä sanoilla on eri muodot, joten esimerkiksi englannin where-kysymyssanaa vastaa kolme eri muotoa suomessa: missä, mistä ja mihin/minne? Mikä voi olla myös mitä, minkä, millä, miltä, mille ja mitkä. Lohdutukseksi tämän takana on logiikka, mutta sinun täytyy hyväksyä se tosiasia, että suomen kielen sanat ovat kuin juna – lisäämme vaunuja käyttääksemme niitä eri funktioissa.

Шаг второй:
Вы должны уяснить, что в финском языке эти слова имеют разные формы. Так, например, вопросительное слово «where», на английском языке – «где», в финской грамматике будет иметь три разных формы: «missä», «mistä», «mihin/minne». Вопросительное слово «что» (mikä) может также быть задано с помощью слов «mitä», «minkä», «millä», «miltä», «mille», «mitkä». За всеми правилами стоит определенная логика, но для вашего удобства вам стоит четко уяснить, что слова в финском языке сродни локомотиву, к которому мы добавляем различные вагоны для того, чтобы слова могли выражать разное значение.

meditation-597092__340.jpg

Step three:
Get behind the logics. Let’s start with the question words that express the place: missä, mistä, mihin/minne. Simple explanation is that first one is where at/in (missä?), other where from (mistä?) and the third one is where to (mihin/minne?). Gimara uses the traffic lights to ease memorizing.
Missä? – Red light means that you need to stop. No movement anywhere. Missä sinä asut? Missä silmälasit ovat? If I live in one place, I’m not moving. The glasses are in one place, they are not moving anywhere.
Mistä? – Where from? This expresses movement away from some place. In the traffic lights you need to check in the back mirror for a while :). Mistä sinä olet kotoisin? You have moved away from that place.
Mihin? Minne? – Let’s go! This means that you are heading somewhere and you think of that place. Mihin sä meet?

Askel kolme:
Etsi logiikka. Aloitetaan kysymyssanoilla, jotka ilmaisevat paikkaa: missä, mistä, mihin/minne. Gimara käyttää liikennevaloja näiden paikansijojen oppimiseen.
Missä? – Punainen valo tarkoittaa, että sinun täytyy pysähtyä. Ei liikettä mihinkään. Missä sinä asut? Jos minä asun jossakin, minä en liiku. Missä silmälasit ovat? Silmälasit eivät liiku.
Mistä? Tämä ilmaisee liikettä pois jostakin. Liikennevaloissa sinun täytyy katsoa peruutuspeiliin hetki, kun valo on keltainen. Mistä sinä olet kotoisin? Sinä olet muuttanut pois tästä paikasta.
Mihin? Minne? Mennään! Tämä tarkoittaa, että sinä olet menossa jonnekin ja ajattelet sitä paikkaa. Mihin sä meet?

Шаг третий:
Оставим логику на время в покое. Давайте начнем с вопросительных слов, которые служат для выражения местонахождения или направления действия: «missä», «mistä», «mihin/minne». Объяснение таково: первое слово «missä?» означает «где», второе слово «mistä?» – «откуда?», а третье «mihin/minne?» – «куда?». «Гимара» советует вам воспользоваться принципом светофора, чтобы было легче запоминать.
Missä? (где?) – красный свет. Он говорит о том, что вам следует остановиться. Я нахожусь в одном, определенном месте. Я именно там, никуда не ухожу. Очки лежат в одном, определенном месте. Их никто никуда не перемещает.
Mistä? (откуда?). Происходит движение от/из определенного места. Если вспомнить про светофор, то вы как бы должны быть готовым тронуться с места, но перед этим не забыть бросить взгляд в зеркало заднего вида вашего автомобиля. Откуда вы? Вы недавно переехали оттуда, из того самого места.
Mihin? Minne? (куда?) – Давай! Вперед! Это означает, что вы собираетесь куда-то и имеете ввиду именно это место. Mihin sä meet?  Где вы встречаетесь?

 

traffic-lights-3612484__340.jpgtraffic-lights-3612494__340.jpg

Step three and half:
Find the same traffic light logics behind the words: kenellä? keneltä? kenelle?
Kenellä on rahaa? Who has money? Money is not in this case yet moving anywhere :).
Keneltä sait lahjan? From whom you got the present? This shows movement away from the person who gave you the gift.
Kenelle annat suukon? To whom you give a kiss? When kissing someone you usually think of the person and move towards the person you give the kiss, right :)?

Askel kolme ja puoli:
Etsi sama liikennevalologiikka kysymyksistä: kenellä, keneltä ja kenelle.
Kenellä on rahaa? Raha ei tässä tapauksessa liiku mihinkään.
Keneltä sait lahjan? Tämä ilmaisee liikettä pois lahjan antajasta.
Kenelle annat suukon? Kun suutelet toista ihmistä, yleensä ajattelet häntä ja liikut tätä ihmistä kohti, eikö :)?

Шаг третий с половиной:
Постарайтесь применить тот же самый принцип светофора, чтобы понять логику, стоящую за словами «kenellä?» (у кого?), «keneltä?» (от кого), «kenelle?» (кому). У кого деньги? Деньги, в этом случае, находятся в статичном положении. От кого вы получили подарок? Здесь присутствует факт движения при передаче подарка от дарителя к получателю. Кому вы дарите поцелуй? Когда вы посылаете поцелуй, вы думаете о ком-то конкретном и стремитесь по направлению к тому, кому он был предназначен, не правда ли?

people-2597454__340.jpg

Step four:
Listen to the question and then create your own rules first. You might have heard the question Missä sä käyt? (Where do you go to or where do you visit?) Here is movement, so hey – where is the logics? Well, in this case you can think that there is movement in both ways: you go to one place and then you come back, so it’s like you are not moving anywhere and the result is +-0. Unfortunately the explanation is much more boring than this memorizing rule. Certain words require a certain form. Like in English, I always have to remember to be interested IN something – and like you most likely notice, these are not the things that I was passionate about during my English studies. I call these words magnet words, as certain magnet takes certain form with it, always. Käydä is one of these words. Pitää which was mentioned earlier, is another word like this. Pitää + mistä? Of course you can try to memorize the form with the word but you can also rely on Finnish person’s question: Mistä sä olet kiinnostunut? Mihin sä unohdit kännykän? Missä sä kävit viikonloppuna?

Askel neljä:
Kuuntele kysymys ja sitten tee omat säännöt. Olet ehkä kuullut kysymyksen Missä sä käyt? Tässähän on liikettä, niin missä on logiikka? No, tässä tapauksessa liikettä on kahteen suuntaan; menet johonkin paikkaan ja tulet takaisin, joten et oikeastaan liiku minnekään ja lopputulos on sama +-0. Valitettavasti oikea selitys on paljon tylsempi kuin tämä muistisääntö. Tietyt sanat vaativat tietyn muodon. Kuten englannissa, minun täytyy aina muistaa olla – ja kuten todennäköisesti huomaat, en opiskellut näitä kovin intohimoisesti koulussa. Kutsun näitä sanoja magneettisanoiksi, koska tietty magneetti vaatii tietyn muodon, aina. Käydä on yksi näistä sanoista. Pitää joka mainittiin jo aikaisemmin, on toinen tällainen sana. Pitää + mistä? Tietysti voit yrittää opetella muodon samaan aikaan sanan kanssa, mutta voit myös luottaa suomenkielisen kysymykseen: Mistä sä olet kiinnostunut? Mihin sä unohdit kännykän? Missä sä kävit viikonloppuna?

Шаг четвертый:
Сначала выслушайте внимательно вопрос, а затем начните с того, что сформулируйте свои собственные правила. Допустим, вы слышите вопрос: «Куда вы идете?». Ответственный момент – остановитесь и задумайтесь: «Какая здесь логика?». Что ж, в этом случае вы можете подумать о вашем предполагаемом движении в обеих направлениях: что вы идете в определенное место и затем возвращаетесь обратно. Таким образом, это можно расценить так, что вы вообще никуда не ходили. Нулевой результат.
К сожалению, объяснение данного правила тем скучнее, что это является правилом для запоминания, заучивания наизусть.  Определенные слова требуют определенного управления (формы). Это как в английском языке, где вы всегда должны помнить, что выражение «интересоваться чем-то» (to be interested) употребляется исключительно с предлогом «in». И, как вероятнее всего вы могли уже заметить, подобные лингвистические тонкости совсем не вызывали во мне восторга при изучении английского языка.

Я дала подобным словам свое название – «намагниченные слова». Поскольку такое слово всегда, как магнит притягивает к себе другое слово и дает ему управление, то есть ставит его в ту определенную форму, в которой стоит слово-магнит. «Käydä» (ходить, посещать) – одно из таких слов.

Pitää (держать) – другое такое слово, уже упоминаемое нами ранее.

Pitää + mistä? – глагол pitää имеет управление mistä.

Конечно, вы можете постараться запомнить какие слова имеют какое управление, но также вы можете обратить свое внимание на то, с помощью какого слова был задан вопрос: «Какие у вас интересы? Где ты забыл свой телефон? Где вы были на выходных?»

increase-3172503__340.jpg

Step five:
The forms that usually give biggest headache to students are so called grammatical forms, word monsters like partitiivi and genetiivi which unfortunately are sometimes in Finnish learner’s vocabulary before they can even ask where is the toilet. So, to make it as easy as I can:
MIKÄ? / KUKA? (dictionary form)
MITÄ? / KETÄ? (add A in the end)
MINKÄ? / KENEN? (add N in the end)

Askel viisi:
Muodot, jotka tavallisesti aiheuttavat opiskelijoille eniten päänsärkyä ovat niin kutsuttuja kieliopillisia sijoja, sanahirviöitä kuten partitiivi ja genetiivi, jotka valitettavasti kuuluvat monen suomen oppijan sanavarastoon jo ennen kuin osaavat kysyä, missä vessa on. Tehdäkseni tämän mahdollisimman helpoksi:
MIKÄ? / KUKA? (sanakirjamuoto)
MITÄ? / KETÄ? (lisää A loppuun)
MINKÄ? / KENEN? (lisää N loppuun)

Шаг пятый:
Наибольшие сложности при изучении финского языка вызывают, так называемые, грамматические формы – такие словесные монстры, как partitiivi или genetiivi, которые зачастую встречаются уже на первоначальном этапе обучения, когда вы еще не можете сказать даже несколько фраз (например, спросить, где находится туалет).

Итак, подсказка от меня, как немного упростить запоминание:

MIKÄ? / KUKA? (dictionary form) – ЧТО? / КТО? (словарная форма)

MITÄ? / KETÄ? (add Т in the end) – ЧЕГО? / КОГО? (прибавь Т в конце)

MINKÄ? / KENEN? (add N in the end) – ЧЕЙ? / ЧЕГО? (прибавьте N в конце)

grammar-389907__340.jpg

and then you answer:
ja sitten vastataan:
и затем ваш ответ:

MIKÄ? talo
MITÄ? taloa
MINKÄ? talon

KUKA? Mika
KETÄ? Mikaa
KENEN? Mikan

MIKÄ? Talo – Что? Дом
MITÄ? Taloa – Кого? Дома
MINKÄ? Talon – Чей? Дома

KUKA? Mika – Кто? Мика
KETÄ? Mikaa – Кого? Мики
KENEN? Mikan – С кем? С Микой

And now it is time to step into jungle and start using your machete – listen to the question.
Nyt on sinun vuorosi astua kielioppiviidakkoon ja alkaa käyttää viidakkoveistäsi – kuuntele kysymys.
А теперь самое время сделать первый шаг в джунглях! Воспользуйтесь своим мачете – слушайте вопрос!

 

Mitä kuuluu?
Missä sä asut?
Mistä sä olet kotoisin?
Mitä sä etsit?
Mistä sä ostit tuon paidan?
Minkä Mika osti?
Millä sä meet Tampereelle?
Kenelle sä annoit sen?
Kenen kanssa sä opit suomea?

listening-3079065__340.jpg

#LearnFinnish with #TeamGimara

4 Replies to “Grammar Jungle / Kielioppiviidakko / Джунгли финской грамматики”

  1. Tämä lause: ” Tietenkään elämä viidakossa ei aina ole niin yksinkertaista, mutta keskitytään ensin pysymään hengissä. Siella on sana ”yksinkertaista”
    Onko see OK jos koko lause on sama mutta tämä sana vaihtetan sanalla ” helppo” ???? Sitten on lause idea sama??!!!

    Tykkää

Vastaa

Täytä tietosi alle tai klikkaa kuvaketta kirjautuaksesi sisään:

WordPress.com-logo

Olet kommentoimassa WordPress.com -tilin nimissä. Log Out /  Muuta )

Google photo

Olet kommentoimassa Google -tilin nimissä. Log Out /  Muuta )

Twitter-kuva

Olet kommentoimassa Twitter -tilin nimissä. Log Out /  Muuta )

Facebook-kuva

Olet kommentoimassa Facebook -tilin nimissä. Log Out /  Muuta )

Muodostetaan yhteyttä palveluun %s